دات نت نیوک
پنجشنبه، 1 آذر 1397 |

۴۰ شعر برای اربعین، ره‌توشه زائران امام حسین (ع)

04 آبان 1397 20:31 | 0 نظر | 21 بازدید | امتیاز: 5 با 2 رای
۴۰ شعر برای اربعین، ره‌توشه زائران امام حسین (ع)
اگر دهه‌ی محرم تجلی‌گاه عزا و رثای حسینی‌ست، اربعین حماسه‌ای است که معرفت عاشورایی را در اوج پختگی آن متجلی می‌کند. فرهنگ عاشورایی در اربعین به وضوح نمایان است و ادبیات عاشورا در ایستگاه اربعین به  مستی معرفتی می‌رسد که چهل روز مانند خون در جان عاشقان جوشیده است تا در جام حقیقت‌نمای شعر متجلی شود.  

شعرهایی که در ادامه می‎خوانید، از بهترین سروده‌ها با موضوع اربعین امام حسین (ع) هستند 

 

 

فاطمه عارف‌نژاد

شگفتا راه عشق است این، که مرد جاده می‌خواهد
حریفی پاک باز و امتحان پس داده می‌خواهد

مسافر را پیاده، داغ‌دیده، صاحب دردی
ورای دردهای پیش پا افتاده می‌خواهد

دلی آرام و پر غوغا، سری شوریده و شیدا
دلی سرمست جان دادن، سری دل‌داده می‌خواهد

مسلمان و مسیحی را به حریت فراخوانده
جدا از دین و ایمان، آدمی آزاده می‌خواهد

ندارد هیچ آدابی و ترتیبی اگر عشق است
نه محرابی و نه تسبیح، نه سجاده می‌خواهد

هلا جامانده از این راه! آخر تو چه کم داری؟
مگر این جاده غیر از شوق فوق العاده می‌خواهد؟

حسین بن علی تنهاست ای یاران به پا خیزید
که اینک وارث او لشکری آماده می‌خواهد

کشانده در بیابان اندک اندک جمع مستان را
بگو ساقی بیاید! میهمانش باده می‌خواهد

***

سید وحید سمنانی

باز شد پنجره‌ای سمت زمستان در باد
فصل سرما شد و پايان درختان در باد

گرد باد غزلی در نفسم می‌پيچد
بايد از بال بگويم كه چه آسان در باد...

آسمان بود و كبوتر، و قفس پشت قفس
پرچم تشنگی و خيمه هراسان در باد

دستي از شط عطش آينه برداشت، شكست!
تا بماند نفس روشن انسان در باد

آسمان هم نتوانست كه جاری باشد
سرخ شد، شرم شد از كشته باران در باد

فصل پرواز ابابيل كه تكرار نشد
نبض تاريخ رهاماند پشيمان در باد

دفتر قافله از داغ شكفتن پر شد
تا چهل بار ورق خورد، پريشان در باد

***

مریم کرباسی

شنیده بود که این‌بار باز دعوت نیست
کشید از ته دل آه و گفت: قسمت نیست
بیا به داد دل تنگ ما برس ای عشق!
 اگر که حوصله داری، اگر که زحمت نیست
غمی است در دل جامانده ‌های کرب و بلا
که هرچه هست یقین دارم از حسادت نیست

میان ما که نرفتیم و رفته ها ، شاید
تفاوتی ست در آغاز و در نهایت نیست

همیشه آن که نرفته است بی قرار تر است
همیشه آن که نرفته است ، کم سعادت نیست

 و آن کسی که در این راه اهل دل باشد 

مدام اهل گله کردن و شکایت نیست

خودش نرفت و دلش را پیاده راهی کرد
نباید اینهمه دل دل کند که فرصت نیست



سعید سلیمان‌پور

نشد که پر بزنم عشق آن حوالی را
ببخش بر من مسکین شکسته‌بالی را

نشد که پای پیاده به درگهت برسم
و تحفه آورم این دستهای خالی را

منی که  چلّه‌نشین غم توام مولا
نشدکه همدل و همره شوم موالی را

نشد عراقِ غمت را بگریم  از دل  و جان
بدل به آه کنم این شکسته‌حالی را

دوباره چشمۀ جان‌بخش اربعین جوشید
نشد که درک کنم  حال آن  زلالی را

بگو بگو «به کدامین دعات خواهم یافت»؟1
بگو کجا برم این حسرت سوالی را؟

ببار حضرت باران به شوره‌زار دلم
ببر ز سینۀ من داغ  خشکسالی را

چکید قطره اشکی و از غم تو سرود
قبول کن ز من این شعر ارتجالی‌ را

***

استاد علی معلم دامغانی

کوری چشم مشركان کوری چشم كافران
کوری چشم شبدلان کوری چشم منكران

(...)
زائرش، از ستاره بيش سوی خورشيد، او روان

چشم مول عنود كور، كيد غول حسود دور
تا بگيرد ولای او اين جهان را كران كران

آيد از روس و از فرنگ خويش و بيگانه رنگ رنگ
بهر طوف ضريح او كاروان پشت كاروان

نافه را عطر و بو نكاست يافه او را اگر نخواست
حرمت عالم يقين نشود ضايع از گمان

خسته در خاك شد يزيد مور و مارش جگر گزيد
لعنت حق بر او مزيد اينچنين مزد آنچنان

خلق را مبتلا سرشت خاك را كربلا نوشت
تا حرم را تهي كند آسمان از حراميان

اي معادت شده معاش قصه وارونه بود كاش
تا نبودي به عاقبت تشنه و گشنه و نوان

اي غم قوت و قوتت كسر دين و مروتت
نيست پندار شوكتت غير اضغاث ناتوان

چند روزت به كام شد ليك نوبت تمام شد
از نظر كاروان گذشت نه تو ماندي نه ديگران

بار دوغ و دغل بماند جرم فعل و عمل بماند
در مثل بوته بر فروخت غلب در كوي زرگران

لطف ما معين بماند حرمت اربعين بماند
گر تو باور نمي‌كني حالي اين خط و اين نشان

***

سید مهدی موسوی

ای بهانۀ عزیز!
فرصت دوباره‌ام!
ای دل، ‌ای دل، ‌ای دلِ شکسته‌ام!
تکّه‌پاره‌ام!
گریه کن کمی سبک شوی
دست واژه‌های قد خمیدۀ مرا بگیر
با خودت ببر کنار قتلگاه
پیش دختری یتیم
پیش خواهری که لب نهاده بر گلوی آیه‌های منتشر
نزد مادری که…
                   بگذریم!

ای دلِ شکسته در مسیر اربعین
این ‌همه بهانه هست
چشم وا کن و ببین:
دسته‌های سینه‌زن
ذکرهای زیر لب
روضه‌های خانوادگی
آستانۀ تحمّلت اگر کم است
تکیه کن به اشک و آه
ایستادگی کن، ایستادگی!

***

شعر دیگری از آقای موسوی:

پل، بهانه‌ای معلّق است
تا به اتّفاق هم از آن گذر کنیم
راه، پیش روست
تا من و تو بیشتر سفر کنیم
کوله‌پشتی من و تو در سفر پر از بهانه‌های عاشقانه است
انتخاب ما در این مسیر، پابرهنگی‌ست
ریگ‌های ناله‌خیز و خارهای تند و تیز
ردّ پای سرخ را به ارمغان می‌آورند
این‌چنین ادامه‌دادنی
خون‌بهای رفتن است!
زخم‌های ساده‌ای از این قبیل
                                وصله‌ی تن است!
پس ادامه می‌دهیم:
می‌رویم و می رویم
تا حقیقت مسیر برملا شود
کم، درنگ می‌کنیم
تا گلیمِ زبر جاده، نخ‌نما شود
ردّ پای سرخ‌مان
تار و پودِ فرش قرمزی شده که دستباف نیست
دار قالیِ مسافرانِ این دیار
لَنگِ نقشه و نخ و کلاف نیست
نقشه‌های دیگران اگر کشیدنی‌ست
نقشه‌های ما چشیدنی‌ست
طبق نقشه پیش می‌رویم:
راه، پیش روست
در سفر«صدای پای آب» هست
در کنار جاده، قوتِ راه هست
ـ گریه‌های شوقِ گاه‌گاه هست!ـ
می‌چشیم و می‌رویم...
ناگهان درنگ می‌کنیم
دشت‌های این حوالی آشناست
«خاطرات» نیمه‌جان، دوباره زنده می‌شوند:
ـ (واژه‌های شعر، سوی رودخانه‌ای گسیل می‌شود/ بحر شعر نو طویل می‌شود) تشنگی امان نمی‌دهد/ مشک‌های بغض‌کرده خالی‌اند/ جنگ‌ نابرابر و حماسه‌ای بزرگ.../ چند شیر و گلّه‌گلّه گرگ.../ تیغ‌های آخته/ خیمه‌های سوخته/ نیزه‌های خودفروخته/ کاروان خسته‌ی شتر/ در حصار وحشیان نان به نرخ روز خور!/ کاروان صبح زود، در مسیر شام/    با هزار ندبه و پیام ـ
دشت‌های این حوالی آشناست
سرزمین پیش رو، حیاط‌خلوتِ خداست
ما رسیده‌ایم...
این زمینِ کربلاست!
از چهل مقام و منزلی که راه آمدیم
چلّه‌چلّه اشک ریختیم
ردّ پا شدیم، نقطه‌چین شدیم...
مثل فرش قرمزی که بافتیم
لایق غبار«اربعین» شدیم!
 

***

سیدعلیرضا شفیعی

اینجا کشیده ایم به شوق تو صف همه
سوی تو عازمیم به شور و شعف همه

ما تشنه ایم تشنه ی صحرای طف همه
پای پیاده آمده ایم از نجف همه

تاریخ اگرچه فاصله انداخت بین ما
در راه عشق توست همه شور و شین ما

*
شد سهم ما امانت عشق تو از الست
یعنی که دین ما به تو از روز اول است

پاهای خسته ای که پر از زخم و تاول است
اجمالی از تلاطم شوقی مفصل است

ما زائران کوی تو هستیم از قدیم
با هر قدم به روی خطایی خطی زدیم

*

این کهکشان که چرخ زنان بر مدار توست
این قطره ها که مقصدشان جویبار توست

این سیل جمعیت که چنین رهسپار توست
از هر نژاد و رنگ و زبان بیقرار توست

هربیدلی شده ست مسافر به شوق تو
از شرق و غرب آمده زائر به شوق تو

*
ما از فرات غسل زیارت گرفته ایم
پیش تو در بهشت اقامت گرفته ایم

از چشم تو برات شفاعت گرفته ایم
از خون وضو برای شهادت گرفته ایم

عشق تو را نشان به زمین و زمان دهیم
آخر در این مسیر به پای تو جان دهیم

*
دارد همیشه شور تو جریان در این مسیر
ما بگذریم یکسره از جان در این مسیر

در یاد ماست پیر جماران در این مسیر
حس می شود حضور شهیدان در این مسیر

ما نایب الزیاره ی خیل شهیدها
نزد تو آمدیم امام امیدها



محمدجواد غفورزاده:

شک‌ها! فصل تماشاست امانم بدهید
شوقِ آیینه به چشم نگرانم بدهید

از شما می‌شنوم عطر گل یاسین را
خاک‌ها! رنگ یقینی به گمانم بدهید

جامی از اشک فراهم شد اگر، ای مردم
به تسلایِ دل هم سفرانم بدهید

طول یک چلّه جدایی، به خدا یک عمر است
گاه خطّ و خبر از سیر زمانم بدهید

گر خبر دار شدید از گل داودی من
یک شمیم از نفسش روح و روانم بدهید

پاره‌های دلم افتاده در این دشت، به خاک
رخصت گریه به گلگون کفنانم بدهید

کاکل آشفته، به خون خفته، در این جا سروی
باز در سایه‌اش آرامش جانم بدهید

این رباب است که با لاله‌رخان می‌گوید:
ذکر لالایی گل را به زبانم بدهید

من که از عطر گل فاطمه، مدهوش شدم
خبر از حال و هوای دگرانم بدهید

سجده‌ها کرده‌ام از بوسه بر این تربت پاک
طاقت از دست شد آرامش جانم بدهید

دشت لبریز گلاب است اگر امکان دارد
برگی از آن گلِ صدبرگ نشانم بدهید

اربعین نیست حدیثی که فراموش شود
شعلۀ عشق، نه آن است که خاموش شود

***

مصطفی کارگر

به کربلا نرفته‌ها! حسین را صدا کنید
میان اشک‌های خود خدا خدا خدا کنید

زیارت حریم عشق اگر نصیب‌تان نشد
به جای دیدن حرم دری به گریه وا کنید

نجف به سمت کربلا  پیاده... اربعین... سحر...
عجب حکایتی شده نظر به جاده‌ها کنید

قسم به شوق زائران به بهترین مسافران
در این مسیر با صفا به عشق اقتدا کنید

رفیق‌های محترم! قدم‌زنان سوی حرم
برای دل‌شکسته‌ها برای ما دعا کنید

مسافران کربلا! کمی به یاد دوستان
میان بین‌الحرمین اقامه‌ی عزا کنید

همسفر فرشته‌ها به وقت دیدن غروب
ناله به شاه بی‌کفن میان بوریا کنید

***

سعید نسیمی

مُحرم شدم اى یار به احرام قدم‌ها
مست است سراپاى من از جام قدم‌‌ها

با «یاعلى» این سِیرِ منٓ إلحٓقِّ الى الحٓق
آغاز شد و عرش، سرانجام قدم‌ها

جارى است فرات از دو لب زمزم چشمم
در زمزمهء خش خش آرام قدم‌ها

جبریل پرآورده و میکال هم اسفند
گشتند ملائک همه خُدّام قدم‌ها

از ارمنى و شیعه و سنى همه جمعند
وحدت شده گلواژهء احکام قدم‌ها

بوسیده کرم دست کریمان عراقى
در کنگرهء عرشى إکرام قدم‌ها

یاد آور فتح و ظفر زینب کبراست
این پرچم افراشته بر بام قدم‌ها

خورشیدِ هدایت شود و چشمهء نور است
خاکى که بلند است ز هر گام قدم‌ها

برخاک نشانَد همه حُکام ستم را
این خیزش بیدارى اسلام قدم‌ها

«جاى من اگر شد به نیابت قدمى زن»
شد خواهش جاماندهء ناکام قدم‌ها

***

سیده نرگس میرفیضی

سیل مردم،درون تلویزیون
پشت چشم شکسته ی خیسم
کاش دستان اشک آلودم
بگذارند روضه بنویسم

کاش می شد شبی روانه شدن،
لایق یک سلام ساده شدن،
من که عمری، سوار ماشین هام
غبطه خوردم به این "پیاده شدن"

از هلند و فرانسه و آلمان
تا یمن، مصر، سوریه، ایران
هر کجا بذر عشق می پاشی
پیچکی می دود به کل جهان!

هر کسی از تو راه می گیرد،
پیش تر،  قید ِ خانه را زده است!
با دو تا پا و کوله ای از اشک،
با تمام ِ تمامش آمده است!

هر کسی صاحب دو تا اَبر است،
هر که با خود دو آسمان دارد،
هر کسی پشت قاب دوربین ها،
شعر خوبی برایمان دارد!

 پیرمردی که سفت پوشیده
کفش های برهنگی اش را،
کودکی که هجوم ِ چشمِ پدر
شور کرده ست تشنگی اش را...

مادری که میان آدم ها
پسرش را سراغ می گیرد
به خیالش شهید، "می آید"
و به این راحتی نمی میرد!

دست ها را پر از دعا کرده،
ناله هایش شکسته دل ها را!
روضه ای تلخ در گلو دارد،
خوب دیده ست " اُمّ لیلا " را!

چشم هایش به لهجه ی عربی
چند ساعت گدای زائرها ست،
به امید یکی دو تا مهمان،
چشم در راه کل عابرها ست!

هر کسی از تو راه می گیرد:
خوش به حالش!سعادتش این است!
هر کسی هم که نوبتش نرسد:
مثل من ،پشت ِ چشمِ دوربین است!

کربلا را بزرگ می بینم
پشت این قاب کوچک ِ تنها
فکر کن واقعا چه می دیدم
اگر آنجا میان آدم ها. . .

***

محمد غفاری:


دوباره شهر پر از شور و شوق و شیدایی است
دوباره حال همه عاشقان تماشایی است

که فصل پر زدن از انزوای تنهایی است
سفر حکایت یک اتفاق رؤیایی است

ببند بار سفر را که یار نزدیک است
طلوع صبح شب انتظار نزدیک است

ببین که قفل قفس را شکسته، می‌آیند
کبوتران حرم دسته‌دسته می‌آیند

چو موج از همه‌سو دلشکسته می‌آیند
غریب، از نفس افتاده، خسته می‌آیند

که باز بعد چهل شب، کنار او باشند
شبیه حضرت زینب کنار او باشند

تمام پشت سر جابر ابن عبدلله
چه عاشقانه قدم می‌زنند در این راه

از اشتیاق حرم راه می‌شود کوتاه
هر آنکه خواهد از این جام عشق، بسم الله

هنوز خون تو در باور‌ زمان جاری است
قسم به نور، که این ابتدای بیداری است

دوباره حال من و شعر می‌شود مبهم
دلی که دست خودم نیست می‌شود کم‌کم

در آرزوی حرم غرق در غم و ماتم
اگر اجازه دهد زائرش شوم، من هم-

«غروب در نفس تنگ جاده خواهم رفت
پیاده آمده بودم، پیاده خواهم رفت»

***

سیدحمیدرضا برقعی:


رکاب آهسته‌آهسته ترک خورد و نگین افتاد
پر از یاقوت شد عالم، سوار از روی زین افتاد

دگرگون شد جهان، لرزید دنیا، زیر و رو شد خاک
دمی که زینت دوش نبی روی زمین افتاد

پس از بی‌مهری دریا، قسی القلب شد آتش
به جان دودمان رحمة‌للعالمین افتاد

خدایا هیچ زخمی بدتر از دلواپسی‌ها نیست
که چشمش سوی خیمه، لحظه‌های واپسین افتاد

شکستن با غلاف تیغ را سربسته می‌گویم
زبانم لال النگوی زنان از آستین افتاد

برای من نگه دار و بیاور زخم‌هایت را
اگر خواهر مسیرت سوی من در اربعین افتاد

نفهمیدند طه را... نفهمیند یاسین را
به چوب خیزران دندانه‌ای از حرف سین افتاد

***


سیدعلی شکراللهی:

اهل مسجد شده‌ام جام پیاپی بفروشم
ایستگاه صلواتی بزنم می بفروشم

اهل مسجد شده‌ام گرمی مردادی خود را
به تن لاغر و سرمازده‌ی دی بفروشم

چشم‌درچشم خدا یک دهن آواز بخوانم
به شبانان برانگیخته‌اش نی بفروشم

هان به آن پیرزن خسته بگو پیش بیاید
آمدم یوسف خود را به زر وی بفروشم

اربعین است خمم را سر بازار بیارم
اگر امروز تقلا نکنم کی بفروشم؟

بد به حال من اگر تشنگی کرب و بلا را
به سرافکندگی سلطنت ری بفروشم

***


رضا یزدانی:

این‌همه آیینگی از انعکاسِ آهِ کیست؟
چشمه‌ها در رودرودِ غصه‌ی جانکاه کیست؟

جاده‌های پیشِ‌پاافتاده بسیارند، لیک
ای دل راهی! حواست هست که این راه کیست؟

بندگی یعنی عطش، تنها شدن،‌بی‌سر شدن
او که شد دل بنده‌اش، خود بنده‌ی درگاهِ کیست؟

انتقامی سرخ بعد از انتظار سبز ماست
لاله‌های این چمن در حسرت خون‌خواه کیست؟

هر کران پژواکی از «هیهات من الذله» است
این که آتش زد به عالم جمله‌ی کوتاه کیست؟

آی زهد خشک! باید اربعینی طی کنی
تا بفهمی مستی ما از شراب آه کیست

 ***

لیلا حسین‌نیا:

کفش‌های من!

کفش‌های خاکی‌ام!

دعا کنید

سال بعد خاک کربلا  نصیب‌تان شود

دعا کنید

جاده‌ای که خیل کفش‌های عاشقان

 میهمان وسعتش شدند

سهم ما به‌گِل‌نشستگان شود

کفش‌های من دعا کنید

***

مهدی جهاندار:

این محبّت آسمانی است یا زمینی است؟
این کشش فقط خیالی است یا یقینی است؟

این‌که می‌کِشد مرا به‌سوی تو چه جذبه ای است؟
حال‌ و روز عاشقان چگونه این‌چنینی است

تاول شکفته زیر پای زائر تو را
بوسه می‌زنم که موسم ستاره‌چینی است

کاش تاولی به پای زائر تو می شدم
تا نوازشم کنی که اوج نازنینی است

از نجف پیاده سوی کربلا روان شدن
مثل اشک‌های الغدیری امینی است

کربلا چه قرن‌ها بر او گذشته و هنوز
از معلمان مهربان درس دینی است!

از کلاس عقل تا کلاس آخر جنون
سطری از کتاب إن قَطعتُموا یمینی است

عشق‌عشق‌عشق‌عشق‌عشق‌عشق‌عشق‌عشق
این صدای پای زائران اربعینی است



***

شعر دوم آقای جهاندار:

چهل سلام و چهل صبح، این ترانۀ کیست؟
چهل مقام و چهل منزل آستانۀ کیست؟
چهل نَهار و چهل لَیل، دام و دانۀ کیست؟
چهل سوار و چهل اسب این فسانۀ کیست؟
چهل حدیث و چهل قصه عاشقانۀ کیست؟

بهانه گیر نبود این دل، این بهانۀ توست
به هر طرف که نظر می کنم نشانۀ توست
"رواق منظر چشم من آشیانۀ توست
کرم نما و فرود آ که خانه خانۀ توست"
نگاه می کنم از دور، خانه خانۀ کیست؟

پیاله نوشِ وَلی از ولا نپرهیزد
که مست از می قالوا بلی نپرهیزد
فدایی نجف از کربلا نپرهیزد
"کجاست شیر دلی کز بلا نپرهیزد"
دوباره قصۀ شمشیر و تازیانۀ کیست؟

و آسمان که چهل روز خون گریسته بود
و آن زمین که چهل شب جنون گریسته بود
و مشک تشنه تو را سرنگون گریسته بود
و کودکی که ندیدند چون گریسته بود
پس از تو بار امانت به روی شانۀ کیست؟

زمانی از گلوی چاه می رسد بر گوش
زمانی از نفس راه می رسد بر گوش
نوید نصرُ من الله می رسد بر گوش
صدای کیست که گهگاه می رسد بر گوش
اگر زمانۀ او نیست پس زمانۀ کیست؟

حسین غرقه به خون خدا، غسیل الله
حسین کشتی راه خدا، سبیل الله
حسین کشتۀ ذات خدا، قتیل الله
حسین جاه و جلال خدا، جلیل الله
که آن یگانه دو تا نیست، آن یگانه یکی است 

 ***

زهرا سپهکار

به اربعین همه خونگریه های دشت و کویرم
کجاست قلب صبوری که گم شده ست مسیرم

چو قطره ای که به دریا چو گرد در شب صحرا
بعید نیست اگر در میان راه بمیرم

پیاده آمده ام کربلا که با تو بگویم
فدای قافله ی اشک کودکان اسیرم

چه سفره ها که بینداخت قدر دار و ندارش
به راه، پیرزنی که نگفت هیچ فقیرم

به شوق کفش مرا واکس زد که فرق ندارد
چه از ضریح و چه از زائرش غبار بگیرم

دعایی ام که ندیده به عمر رنگ اجابت
نمانده غیر رسیدن به زیر قُبّه گزیرم

***

زهرا بشری موحد:

دلم سربه‌هوا باشد چه بهتر!
سرم گرم‌ شما باشد چه بهتر!

 عزادارم ولی شادم از این غم
غمی که دل‌گشا باشد چه بهتر!

به عشقت هرکجا باشد می‌آییم
اگر هیئت به‌پا باشد چه بهتر!

چه ذکری بهتر از نام‌ حسین است
چه بهتر که رسا باشد چه بهتر!

سری که خالی از سودای یار است
اگر از تن جدا باشد چه بهتر!

«غم عشقت بیابون پرورم کرد»
نجف تا کربلا باشد چه بهتر!

***

ابراهیم اکبری دیزگاه

چهل گنجشک را بدرقه کردیم

سر صبح

چند تکه ابر سیاه هم

از بالای سر ما گذشتند و رفتند

فقط من و چند افغانی پیر

پشت مرز ماندیم و 

گریستیم روز اربعین



غلامرضا سازگار:

دل به عشق یوسف زهرا نهاده می‌رویم

از نجف تا کربلا پای پیاده می‌رویم

یابن زهرا السلام یابن زهرا السلام

 

مرغ روحم پر زند در قتلگاه و علقمه

تا گذارم چهره بر خاک عزیز فاطمه

یابن زهرا السلام یابن زهرا السلام

 

یابن زهرا سربه کف در سرزمینت آمدم

تا شوم زوار روز اربعینت آمدم

یابن زهرا السلام یابن زهرا السلام

 

زائر قبر شریف یوسف زهرا شدم

همسفر با کاروان زینب کبری شدم

یابن زهرا السلام یابن زهرا السلام

 

کربلا یا کربلا یاکربلا یاکربلا

زینب خونین جگر برگشته از شام بلا

یابن زهرا السلام یابن زهرا السلام

 

ای خدا پروانۀ قبر علی اکبر شدم

زائر هفتاد و دو آلالۀ پرپر شدم

یابن زهرا السلام یابن زهرا السلام

 

 ***

مصطفی محدثی خراسانی:

رفتند یاران و به کوی جان رسیدند

تا محضر خورشیدی باران رسیدند

 

وادی به وادی با ستون‌ها، با علم‌ها

شور نجف تا کربلا، شوق حرم‌ها

 

رفتند با نام حسین و مهر حیدر

تا اربعین عشق  و عاشورای دیگر

 

با یاد زینب(س) درد را بیدار کردند

موکب به موکب عشق را دیدار کردند

 

رفتند تا اندوه زینب(س) را بفهمند

اسطوره‌ی نستوه زینب(س) را بفهمند

 

رفتند تا سرداری سر را ببینند

رفتند عاشورای دیگر را ببینند

 

رفتند تا بین حرم‌ها ره بپویند

عطری، نشانی از گل نرگس بجویند

 

با حسرت آن جاده تنها ماندم این‌جا

رفتند و من از کاروان جا ماندم این‌جا

 

هرچند مشتی سوز و اشک و آه شد دل

شادم که با آن کاروان همراه شد دل

 ***

سید محمدمهدی شفیعی:

همه از هر کجا باشند از این راه می‌آیند

به سویت ای امین‌الله خلق الله می‌آیند

 

صف جن و ملک با زائرانت هم‌قدم هستند

به عشقت از عوالم، خیل خاطرخواه می‌آیند

 

زمین سرمست راه افتاد و بر ما راه آسان شد

زمین و آسمان با زائرانت راه می‌آیند

 

ببین شانه به شانه هم سفید و هم سیاه اینجا

به شوق دیدن تو پابه‌پا، همراه می‌آیند

 

گروهی غرق توصیفند و مست مدح چشمانت

گروهی روضه‌خوان، با سیل اشک و آه می‌آیند

 

به شهرت می‌رسند و حال و روز شهر بارانی است

پر از بغضند و نم نم تا دم درگاه می‌آیند

 

مدار عاشقی سقاست، آغاز طواف از اوست

به سوی آفتاب آنجا به اذن ماه می‌آیند

 

قیامت کرده‌ای، انگار تصویری است از محشر

که دوشادوش هم نزدت گدا و شاه می‌آیند

 

نکیر و منکر از من گرچه زهر چشم می‌گیرند

به لطف گوشه چشمت آخرش کوتاه می‌آیند

 ***

سعید مبشر

فارغ تر از نسیم مهیای جاده ایم
عشق است میزبان که چنین صاف و ساده ایم

 از چند ملتیم ولی زیر پرچمت
احساس می کنیم که یک خانواده ایم

 تا کربلا نماز حضور است موج موج
 وصلیم هر کجای مسیر ایستاده ایم 

بی ذکر یاحسین که اصل گشایش است
 مثل لبان دوخته بی استفاده ایم

 باران به خاک تشنه نظر بیشتر کند
دلخوش به دست خالی و پای پیاده ایم

صدها دعا ضمیمه ی هر کوله پشتی است
بر دوش خویش بار امانت نهاده ایم

 ***

محمود ژولیده :

کربلای عمر هرکس بی‌گمان خواهد رسید

روز عاشورای ما هم یک زمان خواهد رسید

 

عاقبت باید حسینی رفت از دارِ جهان

ورنه در بستر به سَر عمرِ گران خواهد رسید

 

دست و پنجه نرم کردن با شهادت ساده نیست

هرکسی کرب‌وبلایی شد، به آن خواهد رسید

 

نوکرِ ارباب، پیوسته دلش باشد جوان

پیر  هم گردد به آقایش جوان خواهد رسید

 

غم مخور پای پیاده، کربلا روزی نشد

عاقبت یک روز ، جا مانده دَوان خواهد رسید

 

دستِ بی مهری نباید داد با ارباب، چون

دستِ پر مِهرش به دست دوستان خواهد رسید

 

آزمایش‌های تو در تو ، به دل صیقل دهد

وانگهی روزی جواب امتحان خواهد رسید

 

اشک عاشق ، تازه روز اربعین گل می‌کند

آشنا باشیم زنگ کاروان خواهد رسید

 

ناله زینب کند کاری که بر «هل من معین»

پاسخ لبیک از کلِّ جهان خواهد رسید

 

گر بماند نزد حق یک روز از عمر جهان

طالب خون خدا، صاحب زمان خواهد رسید

 

***

محمدجواد آسمان:

سخنی ز کرب‌وبلا بگو، نفسی از آن‌چه که دیده‌ای

دو سه بیت تازه و تر بخوان، که چه دیده‌ای، چه شنیده‌ای

 

چه خوش آن که موسم اربعین، برسد به موکب واپسین

به زیارت شه ملک دین، تو رسیده‌ای که رسیده‌ای

 

چه خبر ز خیل پیاده‌ها، ز دعای هر شب جاده‌ها

که خدا کند شب عمر ما، برسد به وصل سپیده‌ای

 

به دعای «کنت معک» خوشی؟ دل من اگر به محک خوشی

نروی اگر سوی نینوا، ز سبوی حق نچشیده‌ای

 

دو قدم به تاول پا برو، دو قدم به قد دوتا برو

که از آن به سجده تو سربلند و سبک پری، که خمیده‌ای

 

همه خواهشم بود از خدا، که شوم شهید ره ولا

ولی آه از این دل مبتلا، دل از قفس نرهیده‌ای

 

به لبان تشنه‌ی سیدالشهدا قسم، که نمی‌رسم

به چنان مقام رفیعی و به چنین صفات حمیده‌ای

 

پرش بلند هما کجا و دل شکسته‌ی ما کجا

به همین خوشم که ادا کنم غزلی به مدح قصیده‌ای

 

 ***

هادی جان‌فدا:

گریه کردن برای امشب یا، گریه کردن برای فرداها

هرچه دیدیم گریه بود، گذشت، مثل یک خواب، روز عاشورا

 

می‌کشندم کجا، نمی‌دانم، بی‌تو با مرگ، با تو یا تنها

تو بگو اشک هرچه که باشد، دشت را می‌کند کفن آیا؟

 

تو فراموش می‌شوی؟ هرگز! مثل یک جای زخم بر تن ما

مانده‌ای یادگار روزی که، گریه می‌کرد قاسمان خدا

 

چوب محمل شکستنی‌تر بود، یا سر من؟ فدای چشم شما

می‌روم با غروب، وعده‌ی ما، اربعین وقت ظهر کرب‌وبلا

 

 ***

محمدمهدی خان‌محمدی:

و اربعین پس از این ابتدای عاشوراست

نگاه کن که خروج امام بعد مناست

 

نگاه کن که چگونه به صحنه می‌آییم

اگرچه باز به پای برهنه می‌آییم

 

برهنه‌پایی ما انقلاب سادۀ ماست

که زخم همسفر پابه‌پای جادۀ ماست

 

مسافرانِ سحرخیزِ جاده‌ایم هنوز

به رغم حادثه‌ها ایستاده‌ایم هنوز

 

بگو به شیخ کمی بیشتر نظاره کند

بگو که خیر ندارد که استخاره کند

 

بگو که خواب نماند، بگو شتاب کند

بگو که وقت ندارد که انتخاب کند

 

چه سود از اینکه ملقب به بوسعید شود

و با حسین نباشد که بایزید شود

 

چه سود از اینکه برای دو کیسه، جان بدهد

هزار مرتبه ایمان برای نان بدهد

 

به هر طریق، بزرگ طریقتی باشد

مجازِ روشنِ هر بی‌حقیقتی باشد

 

بگو به شیخ دو خط هم بیاورد برهان

که خسته‌ایم از این فقه‌های استحسان

 

چقدر دیدن و فهمیدن و دوباره سکوت

صدا شوید دمی، زنده‌های در تابوت!

 

صدا شوید و بغرید تا به کی لالی؟!

چقدر صورتک خنده‌های پوشالی

 

سلاح گریه ندارید پس خراب شود

کمی کمیل بخوانید تا که آب شوید

 

«بگو به شیخ که از کفر تا به دین فرق است»

میان راه تو با راه اربعین فرق است

 

پیاده رفتن ما مظهر رجزخوانی است

ولی همیشه رجز خواندن تو پنهانی است

 

میان قول و عمل‌ها بهانه می‌بینیم

و دستخط تو را کوفیانه می‌بینیم

 

 دم از مصالحه در مجلس یزید زدی

 برای وعدۀ گندم، دم از امید زدی

 

بس است توبه کنید آنچنان که حر باشید

برای پاک شدن متصل به کر باشید

 

به پا شوید هنوز آفتاب پا نشده

نماز صبح بخوانید تا قضا نشده

 

به پا شوید که از دستتان زمان رفته

اگر که دیر بجنبید کاروان رفته

 

و اربعین پس از این ابتدای عاشوراست

نگاه کن که خروج امام بعد مناست

 

نگاه کن که چگونه به صحنه می‌آییم

اگرچه باز به پای برهنه می‌آییم

 

دوباره در سر ما شور عشق افتاده

حبیب‌های غریبیم در دل جاده

 

بدون واهمه افتاده‌ایم در این راه

هر آنکه همسفر کربلاست بسم الله

 

 ***

محمدمهدی عبداللهی:

عاشق اگر به شوق تو پرواز مى‌كند

احساس خويش را به تو ابراز مى‌كند

 

مُهرِ «زيارت» است كليدى كه عاقبت،

درهاى بسته را به دلم باز مى‌كند

 

يك «اربعين» گذشت ولى بى قرارتر

اين دل، سفر به نام تو آغاز مى‌كند

 

با ياد تو كه همسفر جاده مى‌شوم

«لبيك يا حسين»، چه اعجاز مى كند؟!

 

وقتى كه اشك، هم‌قدم ناله مى‌چكد

 بُعد مسير را به تو ايجاز مى‌كند

 

جاى «مدافعان حرم» ،سينه مى‌زنم

هر "موكبى" كه بغض مرا، ساز مى‌كند

 

«اى پياده» آمدنم ،«مشقِ نوكريست»

تا اين غزل به سوى تو پرواز مى‌كند

▫️

هر زائرى به «كرب و بلا»، پا گذاشته‌ست

گويي كنار «عرش خدا» ناز مى‌كند

 



***

فاطمه نانی‌زاد:

پاییز من! بگذار تا آبان بماند

این برگ‌های آخر گل‌دان بماند

 

بار سفر بسته پرستو بگذار

یک روز دگر مهمان بماند

 

از یار من پای درختان رد پایی است

بگذار زیر برگ‌ها، پنهان بماند

 

این نامه‌های رنگ‌رنگ عاشقانه

حیف است دست باد سرگردان بماند

 

از کوچه‌باغ آرزوهامان گذر کن

نقشی بزن تا آسمان حیران بماند

 

چون برگ می‌ریزد گناهان مسافر

پای پیاده، اربعین، باران... بماند

 

 

***

علی پور زمان :

قلبم قلمرو همۀ عاشقانه‌هاست

من، اربعین، حرم، سفر بیکرانه‌هاست

 

لب‌های خادمان تو گرم «تفضَّل» است

«شُکراً» جواب زائر تو بر نشانه‌هاست

 

خانه به خانه، شور شما، طعم عاشقی

مسجد چراغ دارد و نوری به خانه‌هاست

 

دل می‌زند به وسعت دریا و می‌رود

آن زائری که در دل تنگش بهانه‌هاست

 

دیدیم طفل در بغل و کودک و جوان

فصلی پر از شکفتن شوق جوانه‌هاست

 

با یاد شاعران به لبم آمده غزل

با یاد دوستان نفسم از ترانه‌هاست

 

اینجا ستون به آخر خط می‌رسد ولی...

اینجا جنون جاری آن جاودانه‌هاست

 

 ***

میثم داودی:

ای شوق پابرهنه که نامت مسافر است

این تاول است در کف پا، یا جواهر است؟

 

راهی شدی به سمت رسیدن به اصل خویش

دور از نگاه شهر که فکر ظواهر است

 

دل های شست‌وشو شده و پاک بی‌شمار

چشمی که تر نگشته در این جاده نادر است

 

سیر است گرچه چشم و دلت از کرامتش

در این مسیر سفرۀ افطار حاضر است

 

وقتی که در نگاه تو مقصد حرم شود

پاگیر جاده می‌شود آن  دل که عابر است

 

با آب وتاب سینه‌زنان گرم قل‌قل است

کتری آب جوش که در اصل شاعر است

 

فنجان لب طلا پروخالی که می‌شود

هر بار گفته‌ام نکند چای آخر است

 

 ***

غزلی مشترک از احسان معبودی، مهدی حنیفه و امیر سلیمانی:

فقط باید نشست رو به سوی قبله زانو زد

تمام جاده را با پلک‌های خیس، جارو زد

 

نباید جز کریمان از کسی چیزی طلب کرد و

نباید جز حسین بن علی بر هرکسی رو زد

 

به لبیکی که می‌گوییم می‌ارزد، که اینگونه

برای یک زیارت این‌همه این سو و آن سو زد

 

نه‌نتها حرف من یا حرف تو، این رسم نوکرهاست!

نباید با زهیر و جون و عابث ذره‌ای مو زد

 

چه آقایی؟ که خاک زیر پای زائرانش را

شبیه مهر تربت می‌شود بر طاق ابرو زد

 

فقط باید به پایش اربا اربا شد، فقط دل را

گره بر زخم‌های بی‌شمار اکبر او زد

_

                                   

نسیم بارگاهت سنگ را هم می‌کُند عاشق

غبار خاک پای زائرت طعنه به دارو زد

 

مرا هم راه دادی کربلا این وادی حیرت

که از شوق حرم باید فقط هو هو و یاهو زد

 

 ***

محمدشمس:

مثه جاده با حس خوب سفر

دارم عاشقيو قدم مي‌زنم

 

عجب حس و حالى عجب شوريه

عجب خاطراتى رقم مي زنم

 

جنون من از لطف چشم توئه

خودت خواستى بيقرارت بشم

 

تو اين سيل آشفته آروم شدم

پريشونيه رمز آرامشم

 

تو آغوش باده نسيم بهشت

پر از آسمونه هواى زمين

 

شبيه يه رؤياس حال و هوام

دوباره شدم زائر اربعين

 

مسير عموداى نورانيه

ستون تا ستونه اميد فرج

 

با يه كوله غرق گناه اومدم

به منزل رسيدم با يه بار كج

 

سلامٌ على ساكن كربلا

سلام اى سر زخمى  تشنه‌كام

 

حالا روبروى ضريحت حسين

نشستم بگيرم جواب سلام

 

توى اوج روياى شيرين من

تو قاب چشام صحن ارباب بود

 

پريدم ديدم كربلا نيستم

چقد حيف اين منظره خواب بود

 

دل شب توى خلوت بي‌كسى

با اشكام فقط زار زدم عشقتو

 

اگه كه نشد كربلايى بشم

توى روضه‌ها جار زدم عشقتو

 

تب نااميدىِ پرحسرتى

توى بارون چشم مأيوسمه

 

كه بغض نفس‌هاى جامونده‌ها

مثه سردىِ آه افسوسمه

 

درسته واسه بي‌كسى دلم

هواى حرم سرپناهه حسين

 

درسته نخواستى بيام كربلا

آقا باشه هرطور صلاحه حسين

 

اگه كه شكسته دلم راضيم

دلم روشنه كه منو مي‌خرى

 

خوشم دير يا زود آقاى من

منو يه سفر كربلا مي‌برى

 

به حق سه‌ساله به حق رباب

به آلاله‌هاى شهيد حسين

 

ايشالا كه سال ديگه اربعين

ميام كربلا به اميد حسين

 

سید مهران موسوی

چه کرده ‌ای که جهانی به تو یقین دارد؟
برای دیدنِ تو، شوقِ اینچنین دارد

تو کیستی که به یادت پس از هزاران سال
جهان، قیامتی از جنس اربعین دارد؟



علی‌اکبر لطیفیان

بدون چون و بدون چرا نمی‌ ماندند
شبیه رود ، شبیه صبا ، نمی‌ ماندند

چه کربلاست که عالم به‌ هوش می‌ آید
پس از شنیدن چاووش‌ ها نمی‌ ماندند

به التماس ، به خواهش ، به هر چه که می‌ شد
خلاصه قافله می‌ رفت ، جا نمی‌ ماندند

چقدر با سر زانو به کربلا رفتند
از اشتیاق حرم روى پا نمی‌ ماندند

فروختند النگوى نوعروسان را
قدیم معطل این چیزها نمی‌ ماندند

شب زیارتى اربعین ، دهاتى‌ ها
به احترام تو در روستا نمی‌ ماندند
.
فقط دو مرتبه باید به کربلا بروى
بدین طریق بفهمى چرا نمی‌ ماندند

خدا نبود اگر این ” حسین ، حسین ” نبود
و بندگان خدا ، با خدا نمی‌ ماندند

***

رضا قربانی

اربعین عشاق جان را نزد جانان می برند
سر برای پیشکش دربار سلطان می برند

هم سواره هم پیاده دل به جاده می زنند
آبرو از هرچه عذر و هرچه هجران می برند

مثل موسای کلیم الله تا وادیِ طور
پابرهنه می روند و سودِ چندان می برند

مرحبا به شیعیان و مردم اهل عراق
که همیشه در قمار عشق آسان می برند

اربعین به خانه هاشان در طریق کربلا
با زبانِ التماس و زور ” مهمان ” می برند

در تمام سال با نان جویی سر می کنند
خدمت زائر ولیکن مرغ بریان می برند

تربت و آب و غذای حضرتی که جای خود
خاک پای زائران را بهر درمان می برند

آب تاول های پای زائران هم برکت است
باغبان هاشان برای باغ هاشان می برند

پیر زن هایی که بی سرمایه و بی موکبند
بار زائر را به روی دوش با جان می برند

وای بر حال کسانی که برای زائران
کیسه می دوزند و از این ناحیه نان می برند

شمع می گِرید ولی خاکستر پروانه را
به غنیمت بادها شام غریبان می برند

یوسف پاره کفن ای یوسف پاره بدن
خواهرت را کوچه و بازار و زندان می برند



***

یوسف رحیمی

آنگونه که حاجی ست در احرام پیاده
من هم شده ام سوی تو اعزام پیاده

طوفانم و می آیم و در حلقه ی عشاق
بر خویش سوارم ولی از نام پیاده


بر عرش سوارش بکنی روز قیامت
هرکس طرفت آمده یک گام پیاده

ای خاص ترین عام،می آیند دوباره
خاصان طرفت در ملاء عام پیاده

ای کاش بگویند که در راه حرم مرد
یک شاعر ایرانی ناکام،پیاده

زینب شده از ناقه پیاده که بیایند
بر تسلیتش لشکر خدام پیاده

زینب شده از ناقه پیاده که به هر حال
باران شود از ابر سرانجام پیاده

امروز ز ناقه اگر افتاد به سرعت
یک روز ز ناقه شده آرام پیاده

زانوی قدح بوده و بازوی پیاله
هرجا که شرابی شده از جام پیاده

از کرب و بلا رفته پیاده طرف شام
تا کرب و بلا آمده از شام پیاده

شامی که در آن از پس هفده سر بر نی
خورشید شده بر سر هر بام پیاده

ناموس خدا زینب کبری به زمین خورد
تا بین خلایق شود اسلام پیاده


***

حسن صنوبری

اربعین یعنی می‌آیم تا که تو تنها نباشی
تشنه در کرب‌وبلا و کشته در صحرا نباشی

مو پریشان و‌ پیاده، تشنه می‌آیم به جاده
اربعین یعنی نباشم من اگر مولا نباشی

کاش بودم در شمارت، کاشکی بودم کنارت
تا چنین تنها میان خیل دشمن‌ها نباشی

کاش بودم تیغ و خنجر، یا نه، تنها یک سپر، آه...
تا که بی‌سر، تا که پرپر، ای گل زیبا نباشی

کاش بودم مشک آبی تا در آن باران آتش
اینچنین عطشان شهید ظهر عاشورا نباشی

*
ای دل واماندهٔ من، همره جاماندهٔ من
اربعین آمد نبینم که دمی شیدا نباشی

کاروان منزل به منزل، می‌رود بنگر به محمل
آه مجنون! آه مجنون! غافل از لیلا نباشی

جوهری از خون و ‌از غم ای دل من کن فراهم
تا که صبح رست‌خیزان، باز بی‌امضا نباشی

اربعین یعنی بفهمی‌کربلای آخرین را
موسم لبیک‌گویی در صف دنیا نباشی

اربعین یعنی که ای دل، در نبرد حق و باطل
تو مبادا در رکاب مهدی زهرا نباشی

*
آخرین فرمان‌روای جاده‌های رفته در مه!
گرچه در چشم زمانه هیچگه پیدا نباشی

ای سوارِ بی‌قرارِ آخرین جنگِ هزاره!
اربعین یعنی می‌آیم تا که تو تنها نباشی

منبع: 40 شعر اربعین رهتوشه زائران امام حسین علیه السلام



امتیاز دهید Article Rating
نظرات

نام

ایمیل

وب سایت

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.